header_museum_collectie
Home > Activiteiten > Tentoonstellingen
Nieuwe expositie over de beroemde orgelbouwer Hendrik Niehoff
Juni 2021 – Met de heropening van de musea brengt het Orgelmuseum een nieuwe expositie over de beroemde orgelbouwer Hendrik Niehoff. Het topstuk van de tentoonstelling is een indrukwekkend schaalmodel van de orgelkas van het voormalige Niehoff-orgel in de St-Janskerk van Gouda.

Hendrik Niehoff leefde van circa 1495-1560 en heeft als een van de belangrijkste Nederlandse orgelbouwers van zijn tijd grote invloed uitgeoefend op de ontwikkeling van de orgelbouw in Nederland en Noord-Duitsland. In 1520  trad hij in dienst bij de befaamde orgelmaker Jan van Covelens in Amsterdam. Samen ontwikkelden zij nieuwe klanken en technieken.

Na de dood van Van Covelens in 1532 zette Niehoff het bedrijf voort onder zijn eigen naam. Omstreeks 1538 verhuisde hij met zijn orgelwerkplaats van Amsterdam naar  ‘s- Hertogenbosch, waar hij een vaste samenwerking aanging met de schrijnwerker Adriaen Schalcken. Op diens naam staan de karakteristieken van de Niehoff-orgelfronten: het bovendeel van de tussenvelden ingevuld met spitstorens, torentabernakels en met koppen gevulde frontons als bekroning van het afsluitend lijstwerk, onder het rugpositief  een netgewelf in combinatie met hanggewelven.

Niehoff bouwde orgels in Naaldwijk, Schoonhoven, Amsterdam, ‘s- Hertogenbosch, Delft, Zierikzee, Hamburg, Lüneburg, Gouda, Schiedam, Woerden, Bergen op Zoom en Brouwershaven. In Enkhuizen, Brouwershaven, Gouda (nu in Abcoude) en Schiedam zijn de orgelkassen bewaard, in Lüneburg ook nog het pijpwerk.

Het indrukwekkende schaalmodel dat vanaf 15 juni in het Orgelmuseum te bewonderen valt, is gebouwd door Pieter Oosterom en Maarten Vos jr. Orgelmaker Vos heeft zich over eeuwenoude originele potloodschetsen gebogen en heeft Van Oostrom gedurende het hele proces geadviseerd, om tot een zo betrouwbaar mogelijke weergave te komen van het geheel, terwijl Oosterom het daadwerkelijk bouwen van het schaalmodel voor zijn rekening nam. Hier is Oosterom maar liefst zeven jaar mee bezig geweest. De orgelluiken zijn in de laatste fase gemaakt door Rini Wimmenhove.

Tijdens de expositie zijn verder onder meer twee originele frontpijpen van Niehoff uit 1539 te zien, afkomstig van zijn orgel in Schoonhoven, en een schaalmodel van het Niehoff-orgel (1557) in Brouwershaven uit de eigen collectie van het museum.

 

20210603_133645
Het nieuwe schaalmodel van het voormalige Niehoff-orgel in de Grote Kerk van Gouda